YAYGIN EĞİTİM

TANIM

Yaygın Eğitim kısaca, örgün eğitim dışında kalan ve belirli bir program dahilinde sistemli bir şekilde ilerleyen öğrenme süreçlerini tanımlar.

Örgün eğitimden çok daha önce doğmuş olan yaygın eğitim, pek çok evreden geçmiş olmakla birlikte günümüzde geldiği noktada; yalnızca “örgün eğitimin dışında olma” özelliğiyle değil, aynı zamanda nasıl uygulandığına, ve sahip olduğu değerlere göre tanımlanmaktadır.

21. yüzyılda etkin bir yaygın eğitimden söz edebilmek için; eğitim sürecinin, öğrenen merkezli olduğundan, farklı öğrenme türlerine cevap verebiliyor olduğundan, insani değerleri temel aldığından emin olmak gerekir.

Yaygın eğitimin bugünkü geldiği noktaya nasıl vardığı ile ilgili aşağıdaki kısa tarihçeyi inceleyebilirsiniz.

yaygin

YAYGIN EĞİTİMİN KISA TARİHÇESİ

Yaygın (non-formal) ve sargın (informal) eğitim örgün (formal) eğitimden çok daha önce gelmesine rağmen, 16. yüzyıldan sonra eğitim yalnızca okullaşma olarak görüldü. Ama Ivan Illich ve Paulo Freire gibi eğitimciler Latin Amerika’daki okullara karşı seslerini yükseltmeye başladı çünkü örgün okulların sadece sıradan insanlara boyun eğdiren ve kural koyan hükümdarların ve zengin insanların amacına hizmet ettiğini düşünüyorlardı.

Okul eğitimi kitaba dayalı ezberci öğrenmeyi vurguluyordu. Okullar verdikleri eğitimin insanların yaşamıyla ilgili olup olmadığını umursamıyordu. Bu yüzden eğitimde pratik ve insanları güçlendirmeye yönelik bir yenilik yapılması gerektiğini savundular. Bu aslında yaygın eğitimin başlangıcı oldu. Yani yaygın eğitimin aslında eğitim sisteminde bir yenilik olarak doğduğu söylenebilir.

Öncülük eden Amerikalı eğitimci John Dewey de bir yenilikçiydi. Kuzey Amerika’da eğitimde pragmatizmi geliştirdi. Çiftçilere gelişmiş tarım tekniklerini öğreten enstitülerin kurulması için ilham verdi. Daha sonra Ruby Kidds çalışan yetişkinlerin iş durumunu iyileştirmek için yetişkin eğitimini, Malcolm Knowles ‘Andragoji’ olarak adlandırılan yetişkin öğretme ve öğrenme yöntemini geliştirdi. Avrupa’da yaygın eğitim, fabrikalar için işçileri eğitmek için kullanılan yetişkin eğitimi olmuştu. Japonya aile eğitimi ve işyerinde eğitimi sağlamak için sosyal eğitimi ve çeşitli okulları tanıttı. Tüm bunlar aynı zamanda sözde gelişmiş ülkelerin de çalışan insanların eğitimini pratik ve yararlı hale getirmeleri gerektiğinde, yaygın eğitimi geliştirilerek eğitimde yenilikler gerçekleştirdikleri örneklerdir. Anca genel eğitimi sağlamak için örgün eğitimi yaygınlaştırmaya devam etmişlerdir.

Ama gelişmekte olan ülkeler tüm çocuklar, gençler ve yetişkinlere okullar aracılığıyla temel eğitim sağlamakta yetersizdi, ayrıca yaygın eğitim yoluyla çocuklara ve gençlere temel eğitim sağlamak için yenilik yapmak zorunda kaldılar. Çocuklar, gençler ve yetişkinlere yaygın eğitim vermek için kullanılan iki yaklaşım vardır. Bir tanesi alternatif yöntemlerle temel eğitim sağlamak için uygulanan okuryazarlık programları altındaki program yaklaşımıdır. Alternatif eğitimde de öğretmen, müfredat, ders kitapları ve bina ihtiyacı olduğundan, bazı yerlerde denenmiştir ve yalnızca bu denemeler baz alınarak yaygınlaştırılmıştır. Bu yaklaşıma aynı zamanda ‘kademeli yaklaşım “adı verildi. Aynı zamanda Asya’daki Çin ve Vietnam gibi bazı sosyalist ülkeler, toplumun tüm güçlerini harekete geçirerek kitlelere temel eğitim sağlamak için bir Kitle Okuryazarlık Kampanyası Yaklaşımı başlattı. Kitle okuryazarlık kampanyasında tüm okul öğretmenleri, öğrenciler, hükümet personeli, parti çalışanları, ev hanımları vb. ,pratik olarak tüm toplumdan, hem öğrenici hem öğretmen rolünde olmaları istendi. Bu; yere bağlı, zamana bağlı ve sonuç odaklıydı. Onlar yaygın eğitimdeki en ünlü yeniliklerdi. Sosyalist olmayan ülkeler de okuma yazma kampanyasının yurttaşlık eğitimi sağlamak için, kısa vadede yararlı bir çözüm olabileceğini gördü, bu nedenle Güney Kore, Tayland, Myanmar ve Endonezya da 1950 ve 1960’lı yıllarda okuma yazma kampanyaları başlattı. Bir süre sonra, Tayland, Endonezya, Filipinler ve gibi ülkelerden oluşan bir grup, Milli Eğitim Bakanlığı altında ayrı bir Yaygın Eğitim Departmanı oluşturarak yaygın eğitimi kurumsallaştırmıştır.

1970’lerde UNICEF, Philip Coombs ve Mansur Ahmed’den yaygın eğitimi incelemelerini istedi. Çalışmaları esnasında yaygın eğitimi şöyle tanımladılar: “Yaygın eğitim, örgün sistemin çerçevesi dışında sistematik olarak organize edilmiş, özellikle nüfusun alt gruplarına yönelik, hem yetişkinlere hem çocuklara işlevsel bir öğrenme sağlayan alternatif bir eğitim şeklidir.”

Yaygın Eğitim Özellikleri

  1. Yaygın Eğitim Programı belirli bir toplumda baskılanan sorunu çözmek için bir yenilik olarak ortaya çıkmaktadır.
  2. Bu nedenle hedef ve amaç odaklıdır sertifika odaklı değildir.
  3. Soyut konu başlıklarını öğrenme yerine belirli sorunlarla mücadeleyi vurgular.
  4. Deneysel aşamadan sonra bir program veya projeyi başlatmak için yardımcı olabilir.
  5. Esnek, öğrenici merkezli ve katılımcıdır.
  6. Teorikten ziyade pratiktir.
  7. Program düzeyinde özerktir ve dış denetim şansı daha azdır.
  8. Daha ekonomiktir, çünkü mevcut imkânları kullanabilir.
  9. Yaşam boyu devam eden bir süreçtir.

Deneyimsel Öğrenme Modeli (1984,Kolb) yaygın eğitime çok önemli bir yenilik getirdi. Deneyimsel öğrenme bir bireyin çevresiyle olan etkileşimi ve deneyimlerinden oluşan sürekli bir öğrenme süreci içerir. Son zamanlarda bir grup araştırmacı Yapılandırmacı teoriye dayanan yeni bir öğretim yöntemi geliştirdi. Yapılandırmacılık yaklaşımına göre bilginin üç türü vardır.

(1) Olgusal Bilgi,

(2)Prosedürel bilgi,

(3) Öz düzenleyici bilgi (üstbilişsel ve seçilebilir becerilerdir, eylemleri ve etkileri değiştirilebilir)

Bilginin geleneksel konsepti okullarda öğrencilere öğretilmesi gereken olgusal bilgi, işe girdikten sonra kişilerin öğrendiği prosedürel bilgi, kişi olgunluğa ulaştığında ve sonrasında öğrendiği öz düzenleyici bilgi.

Bu nedenle Yapılandırmacı teoriye göre öğrenme ve uygulama birbirinden ayrılamaz. Öğrenme, bilginin pasif şekilde alımı değildir, öğrenicinin kendi aktif ve sürekli yapılandırma ve yeniden yapılandırma sürecidir.


DeM Turkey | All Rights Reserved © 2009 - 2017